yucinematek

'08 yapımı Nina Paley filmi Sita Sings The Blues, olağanüstü bir güzellik: Dün yazdığım Hanuman'la aynı kitaptan (Ramayana..) uyarlandığı için aynı öyküyü anlatsa da, Sita Sings The Blues, Hanuman'dan fersah fersah ötede.. Ve tabii ki bunun çeşitli sebepleri var: Öncelikle, Sita Sings The Blues, kendini ciddiye almıyor, ve bu ciddiye almama durumu, filmi çok başka boyuta çekiyor, tek bir anında dahi sıkmıyor.. İkincisi, Sita Sings The Blues'un tekniği: Tek bir tekniği kullanmayan, hatta animasyon teknikleri kolajı şeklinde ilerlerken gözleriniz bayram ediyor.. Üçüncüsü, ana öyküye paralel anlattığı hikayesi-

ki, otobiyografik izler taşıyor..

Sonuncusu da olağanüstü müzikleri..

Filmin hikayesi şu şekilde gelişiyor.. Rama ve Sita'nın kavuşması filmin birinci perdesi (Hanuman'ın konusu da buydu..) Sita işte ateşe yürüyerek masum/kirletilmemiş olduğunu ispatlıyordu.. İkinci perdede (ki, film de bildiğin ara veriyor 2'45''..), bu defa Sita'nın hamile kalışını, iyiliğin (ve erdemin..) simgesi Rama'nınsa ondan hala ve ısrarla şüphelenmesini (çocukların Ravana'dan olduğu fikri..) ve Sita'nın "eh sikerim, masumum ulan ben.." dedikten sonra Toprak Ana'nın rahmine geri dönüşünü anlatıyor..

Paralel hikayeyse, Nina ve Dave adındaki bir çiftimizi anlatıyor (yönetmenin kendisi..) Dave, iş için Hindistan'a gidiyor, önce 6 aylık olan bu süreç, 1 yıl daha uzuyor, Nina oraya gidiyor, sonrasında New York'a dönüyor ve orada maille "geri dönme Nina.." yazan bir mail alıyor: Bu durumla başa çıkmayı da tıpkı Sita gibi öğreniyor..

Ve tabii, filmin müzikal bölümleri var, Annette Hanshaw'ın sesinden olağanüstü şarkıları dinliyoruz-

ki, bu şarkıları kullanabilmek için 220.000$ ödemiş Nina Paley..

Bunu belirtme sebebimse, filmin kamuya açık olması.. İlk olarak !f İstanbul'da izlediğim filmin, eğer isterseniz sitesinden tamamını izleyebilir, indirebilirsiniz.. Aynı zamanda filmin dvdsi de var, onu da amazon.com'dan sipariş verebilirsiniz.. Ben de kendi adıma filme destek olmak için, soundtrackini almıştım-

belki şu an dinlediğiniz şarkı da albümün/filmin açılış şarkısı..

Filmdeki üç anlatıcı gayet eğlenceli bir şekilde hem hikayeyi anlatır, hem de yorumlarını yaparken, Sita'nın "neden??" böyle olduğuna dair uzlaşamıyorlar.. Yaptığını hata olarak gören de var, Rama'ya olan sevgisinin değişmezliğinden dem vuran da-

bu yorumu içlerindeki tek kadın yapıyor, evet (grr..)

neysse,, Nina da, tıpkı Sita gibi sürekli kendisini ispatlamak zorunda kalıyor: Dave'in peşinden tee oralara gidiyor, havalimanında öptüğünde öpüşmenin yasak olduğunu "öğreniyor..", Dave ondan uzakta duruyor ve sonunda terk ediliyor.. Sita da, iki kez kendini ispatlıyor.. Ama içinde bulundukları durum ne kadar depresif olsa da, bir yerden sonra artık "yeter.." diyebiliyorlar.. Sita (bi neviinden..) anne karnına dönerken, Nina Sita'nın hikayesinden (ve kedisinden..) güç alıyor.. Ve film, tıpkı Mujeres Al Borde De Un Ataque De Nervois gibi, ayrılık sonrasında izlenecek ilk filmlerden biri, birisi haline geliyor..

Olağanüstü tekniğiyse fazlasıyla takdiri hak ediyor..

'05 yapımı Milind Ukey ve V.G. Samant filmi Hanuman'ın, açıkçası 2 haftalık aradan sonra yazacağım ilk film olsun istemezdim, ancak bir sonraki film için yazmam gerektiğini düşündüm.. Ki, bu filmi de diğer film sayesinde keşfettim-

ve fakat alakaları bile yok, neysse,,

En ünlü Hint destanlarından Ramayana'yı merkeze alan film, Rama'dan çok, adını aldığı Hanuman üzerinde duruyor: Şiva'nın avatarlarından olan Hanuman, doğuyor, büyüyor ve Vişnu'nun avatarlarından Rama'nın Sita'yı kurtarmasında etkin bir rol oynuyor.. Ki, tanrı olduğundan fecii özelliklere de sahip: Güneş'e yolculuk yapabiliyor, Himalayalar'daki bir dağı taşıyabiliyor (ki, ohaa hakkaten..), kendi oğluyla savaşabiliyor vs.. Rama'ysa mavi renkli haliyle direkt Avatar'daki Jake'i (miydi??) akla getirse de, onun kadar karizmatik değil.. Bir de kötülük var tabii ki, Lanka'nın kralı Ravana.. Ravana Sita'yı kaçırdığı için Rama'yla arasında büyük bir savaş oluyor ve kazanan Rama oluyor..

Muhtemelen aslına mümkün olduğunca sadık kalmaya çalışmıştır Hanuman: Eseri okumadım ancak, repliklerde herhangi bir revizyon yapılmadığını iddia edebilirim: Zira, korkunçlar: Her şeyi açıklamalar, büyük ve köşeli şakalar, büyük ve iddialı meydan okumalar filan: Evet, bir epikte neler varsa, bunda da var: Ancak, işin bir de Bollywood ayağı var: ~90' süren film, 2.5 saatmiş gibi geliyor ve bitmiyor bitmiyor: Bitmiyor.. İzlerken ne kadar sıkıldığımı anlatmaya kelimeler yetmez sanırım..

Öncelikle film, fazlasıyla iki boyutlu: Karakterlerin tek bir özelliği var: Hanuman mesela, delicesine Rama'ya bağımlı/itaatkar biri, birisi: Bu uğurda kendi oğlunu bile gözü görmüyor (hem de yeni kavuştukları halde..), Sita'nın paha biçilemez hediyesini kabul etmek yerine, Rama'nın yanında kalmak istiyor vs.. Sita mesela, masum: Hatta öyle ki, masum olduğunu "kanıtlamak.." için, ateşe bile yürüyor.. Diğer karakterlerin durumu daha da beter.. İşte bu şematizasyon, sığ cümlelerle birleşip, üzerine de her şey ortada olmasına rağmen yine de açıklayan Hanuman'ın voice-overını eklediğimizde film, gerçekten zorlaşıyor..

Tabii, mevzu, filmin kökleriyle de alakalı biraz: Zira, film Hindistan'da oldukça başarılı olup, peşine devam filmini de takmış, hatta destanın kendisi (Slumdog Millionaire etkisi..) Hollywood tarafından da çekiliyor, ancak "bu.." film özelinde konuşursak, evrensel bir yanı olduğunu söylemek çok zor..

Tabii, mevzu, senin köklerinle de alakalı biraz: Alışık olmadığımız yüzler, hareketler, diyaloglar vs.. gördüğümüzde merak filan ederiz, işte yapınıza göre, korkar/nefret eder, ya da ilgilenir/seversiniz.. Bu filmse gayet büyük bir beklentiyle karşısına oturduğum halde, tüm kredisini ilk 5' içinde tüketti-

jenerik şarkısını sevmiştim halbuki..

Fazlasıyla yerel bir iş zira Hanuman.. Her bünye için ideal olmadığını özellikle belirtmem gerekiyor sanırım..

*: Sita'nın ateşe yürüdüğü sahne, Hanuman'ın koşulsuz itaati gibi sorguya/eleştiriye son derece açık temalar var, ancak hiç giresim yok..