Tarkovsky'nin '66 yapımı olmasına rağmen, resmi gösterime ancak 3 sene sonra çıkan filmi, Marketa Lazarova'yla birlikte Orta Çağ'a dair izlediğim en güzel/gerçekçi filmlerden.. Ancak Marketa'yı bu yazıda ele almayacağım..
Epizodik bir şekilde ilerleyen Andrey Rublyov'da, filme ismini veren kiliselere ikonlar işleyen sanatçının hayatına bakıyoruz.. Birden fazla temanın birlikte işlendiği filmin hikayesiyse genel olarak şöyle: Yunan ikon sanatçısı Theophanes, Kirill ve Rublyov'a bir kilise işi teklif eder: İkisi de kabul etmelerine rağmen, yola çıkacakken Kirill, cemaatten ayrılır: Zira Rublyov'a olan kıskançlığı öylesine büyük ki, bir soytarıyı ihbar eden kendisi olmasına rağmen, ihbarcının Rublyov olduğunun sanılmasından da hoşnuttur..
İşe başlayan ekip, bir türlü tam verimli çalışamamaktadırlar: Derken bulundukları yer Tatarlarca işgal edilir ve halkın çok büyük bir bölümü öldürülür.. Bu savaşta bir askeri öldüren Rublyov, "günah.." işlediği için, sessizlik yemini ederek kefaretini ödemeye başlar..
Bu sırada Prens bir çan yaptırmak ister, çan-yapıcı dahil çok fazla insan öldüğü için aramalar umutsuz bir şekilde sürerken, çan-yapıcının oğlu Boriska babasının ona çan yapmanın sırrını verdiğini söyleyerek zorla kendini kabul ettirir: Çan yapılır ve çalar..
Olağanüstü bir epik sekans gelir peşinden: Boriska babasının ona sır mır vermediğini ağlayarak itiraf ederken Rublyov sessizlik yeminini bozar ve Teslis Kilise'sindeki işten bahseder..
Evet, kabaca bu düzlemde ilerleyen film, meziyetlerini daha inanılmaz güzellikteki açılış sahnesinden itibaren göstermeye ve tuhaf, adını koyamadığım bir mistisizmle sizi kendine bağla/yıp, ak../maya başlıyor..
Dönem atmosferi yaratma konusunda çok çok üstün bir teknik başarı sağlayan filmin en güzel sahneleriyse, pek tabii ki çarmıh sahnesiyle, 21 haziran'da kutlanan pagan ateş festivali sahneleri..
Kirill'in ikiyüzlülüğü ve af dilemesi, Boriska'nın kendine olan inancı ve yaratıcılığı, Rublyov'un öldürmeyle ortadan ikiye yarılan hayatı ve inanç hesaplaşması gibi temaların yanı sıra, en dikkat çekici ayrıntı Pagan ve Hıristiyan kültürleriyle, Rus ve Tatar kültürleri arasındaki ilişki.. Ezen-ezilen ilişkisi olarak öne çıkan bu durumda, Hıristiyanlığı kabul ettikten sonra, kabul etmeyenlere baskı uygulanmasıyla, Rus köylülerinin Tatarlarca katledilmesi birbiriyle aynı: Ancak film iki ilişkide de taraf tutmuyor, olanca sakinliğiyle tarafsız kalmayı tercih ediyor..
Filmin en büyük sorunuysa, sansürden kaynaklanıyor.. Orijinal hali ~3.5 saat olan filmin dvd baskılarının hepsi daha kısa sürelere sahip: Bu baskıların da süreleri birbirlerinden farklı.. Tarkovsky'ye yönelik bu baskılarıysa daha sonraki yazılarda konuşalım..
Mükemmel bir güzellik, en sevdiğim Tarkovsky filmlerinden..
Kayıtlar
